Sprawy karne / Umorzenie konsensualne
WÅ›ród szeregu zmian w prawie i postÄ™powaniu karnym, które weszÅ‚y w życie 1 lipca 2015 r., na uwagÄ™ zasÅ‚uguje wprowadzenie instytucji tzw. umorzenia konsesualnego. To kolejna po warunkowym umorzeniu postÄ™powania, możliwość zakoÅ„czenia postÄ™powania karnego bez skazania i umieszczenia informacji o skazaniu w Krajowym Rejestrze Karnym.
Co to jest umorzenie konsensualne?
Instytucja umorzenia konsensualnego (zwanego także restytucyjnym) stanowi wyraz idei tzw. konsensualnego i kompensacyjnego charakteru prawa karnego, gdzie ważniejsze od ukarania sprawcy jest pojednanie siÄ™ z pokrzywdzonym oraz dobrowolne naprawienie przez sprawcÄ™ wyrzÄ…dzonej przez siebie szkody. Zgodnie z nowymi przepisami jeżeli sprawca pojedna siÄ™ z pokrzywdzonym i dobrowolnie naprawi wyrzÄ…dzonÄ… przez siebie szkodÄ™, pokrzywdzony niezainteresowany ukaraniem sprawcy bÄ™dzie mógÅ‚ wnioskować o umorzenie prowadzonego wobec sprawcy postÄ™powania. Jak można przewidywać nowe przepisy znajdÄ… zastosowanie przede wszystkim w przypadku przestÄ™pstw spowodowania wypadku drogowego i innych o charakterze nieumyÅ›lnym.
Jakie są warunki konsensualnego umorzenia postępowania?
Aby doszÅ‚o do umorzenia postÄ™powania we wskazanym trybie musi zostać speÅ‚nionych Å‚Ä…cznie szereg warunków:
-
Sprawca nie może być wcześniej skazany za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu.
-
PrzestÄ™pstwo, które mu zarzucono nie może być zagrożone karÄ… wyższÄ… niż 3 lata (wyjÄ…tkiem jest przestÄ™pstwo z art. 157 par. 1 kk, czyli spowodowanie tzw. Åšredniego uszczerbku na zdrowiu), a w przypadku przestÄ™pstw przeciwko mieniu wyższÄ… niż 5 lat.
-
Sprawca musi pojednać się z Pokrzywdzonym i naprawić szkodę lub zadośćuczynić krzywdzie.
Kto może złożyć wniosek o umorzenie postępowania?
Wniosek o umorzenie postępowania może złożyć wyłącznie pokrzywdzony.
W którym momencie można zÅ‚ożyć wniosek o umorzenie postÄ™powania?
Wniosek można zÅ‚ożyć gdy sprawca naprawiÅ‚ szkodÄ™ lub zadośćuczyniÅ‚ krzywdzie wyrzÄ…dzonej pokrzywdzonemu zanim doszÅ‚o do rozpoczÄ™cia przewodu sÄ…dowego, czyli zwiÄ™zÅ‚ego przedstawienia przez oskarżyciela zarzutów oskarżenia, zatem można go zÅ‚ożyć jeszcze na etapie postÄ™powania prokuratorskiego, albo w sÄ…dzie przed rozprawÄ… lub po jej rozpoczÄ™ciu, ale przed odczytaniem aktu oskarżenia.
Uwaga! Naprawienie szkody lub krzywdy po odczytaniu aktu oskarżenia nie upoważnia sądu do umorzenia postępowania, nawet jeżeli pokrzywdzony złoży taki wniosek
Poniżej przedstawiamy treść nowo wprowadzonych przepisów.
Art. 59A kodeksu karnego
§ 1. Jeżeli przed rozpoczÄ™ciem przewodu sÄ…dowego w pierwszej instancji sprawca, który nie byÅ‚ uprzednio skazany za przestÄ™pstwo umyÅ›lne z użyciem przemocy, pojednaÅ‚ siÄ™ z pokrzywdzonym, w szczególnoÅ›ci w wyniku mediacji i naprawiÅ‚ szkodÄ™ lub zadośćuczyniÅ‚ wyrzÄ…dzonej krzywdzie, umarza siÄ™, na wniosek pokrzywdzonego, postÄ™powanie karne o wystÄ™pek zagrożony karÄ… nieprzekraczajÄ…cÄ… 3 lat pozbawienia wolnoÅ›ci, a także o wystÄ™pek przeciwko mieniu zagrożony karÄ… nieprzekraczajÄ…cÄ… 5 lat pozbawienia wolnoÅ›ci, jak również o wystÄ™pek okreÅ›lony w art. 157 § 1.
§ 2. Jeżeli czyn zostaÅ‚ popeÅ‚niony na szkodÄ™ wiÄ™cej niż jednego pokrzywdzonego, warunkiem zastosowania § 1 jest pojednanie siÄ™, naprawienie przez sprawcÄ™ szkody oraz zadośćuczynienie za wyrzÄ…dzonÄ… krzywdÄ™ w stosunku do wszystkich pokrzywdzonych.
§ 3. Przepisu § 1 nie stosuje siÄ™, jeżeli zachodzi szczególna okoliczność uzasadniajÄ…ca, że umorzenie postÄ™powania byÅ‚oby sprzeczne z potrzebÄ… realizacji celów kary.".